Türkiye Vergi Mevzuatına Genel Bakış

Türkiye vergi sistemi; Gelir Vergisi Kanunu (GVK), Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK), Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) olmak üzere dört temel kanun üzerine inşa edilmiştir.

Resmi devlet vergi belgesi ve beyanname klasörleri ofis masasında, yanında hesap makinesi ve kalemlik görünüyor

Kurumlar Vergisi (KV)

Kurumlar Vergisi Kanunu (5520 sayılı), sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları ve iş ortaklıklarının kazançlarını vergilendirir. 2023 yılı itibarıyla standart kurumlar vergisi oranı %25'e, ihracat yapan imalatçılar için ise %20'ye yükseltilmiştir. 2024 yılı için bu oran belirli sektörler için değişkenlik göstermektedir.

Mükellef TürüKV OranıGeçerli Yıl
Standart Kurumlar%252023–2024
İhracatçı İmalatçılar%202023–2024
BIST'te Halka Açık (İlk 3 yıl)%202024
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri%0 (muaf)2024

Katma Değer Vergisi (KDV)

KDV, mal teslimleri ve hizmet ifaları üzerinden uygulanan dolaylı bir vergidir. Türkiye'de üç temel KDV oranı uygulanmaktadır:

  • %20 — Genel oran (çoğu mal ve hizmet)
  • %10 — İndirimli oran (gıda maddeleri, konut, ilaç)
  • %1 — Özel indirimli oran (temel gıdalar, gazete, dergi)

KDV iadesi; ihracat, indirimli oran uygulamaları ve tam istisna kapsamındaki işlemlerden kaynaklanan indirimli hesaplanan verginin yüklenici firmaya nakden veya mahsuben iade edilmesidir.

Gelir Vergisi

Gerçek kişilerin elde ettiği kazançlar için kümülatif artan oranlı bir tarife uygulanır. 2024 yılı gelir vergisi tarifesi:

Gelir Dilimi (₺)Vergi Oranı
0 – 110.000%15
110.001 – 230.000%20
230.001 – 580.000%27
580.001 – 3.000.000%35
3.000.001 ve üzeri%40

Vergi Usul Kanunu (VUK)

VUK; vergilendirme ile ilgili usul ve esas hükümlerini, defter tutma yükümlülüklerini, belge düzenini ve ceza hükümlerini kapsar. Muhasebe kayıtlarının VUK'a göre tutulması zorunlu olup, TMS/TFRS uygulayanlar ek olarak paralel bir raporlama seti de hazırlamak zorundadır.

"Transfer fiyatlandırması, özellikle çok uluslu şirketlerde vergi planlamasının temel bileşenlerinden biridir ve Türkiye'de giderek daha kapsamlı belgeleme yükümlülükleri getirmektedir."

— Ahmet Demir, YMM

Transfer Fiyatlandırması

5520 sayılı KVK'nın 13. maddesi, ilişkili kişilerle gerçekleştirilen işlemlerin emsallere uygunluk ilkesine göre fiyatlandırılmasını zorunlu kılar. Yıllık cirosu belirli eşiklerin üzerinde olan şirketler; yerel dosya, ana rapor (master file) ve ülke bazlı raporlama (CbCR) hazırlamakla yükümlüdür.